Używki to substancje chemiczne, które wpływają na działanie Twojego organizmu. Mogą one w mniejszym lub większym stopniu działać na ciało i umysł zmieniając stan świadomości i zachowanie. Należą do nich między innymi: papierosy, alkohol i narkotyki.

Choć początkowo ich działanie może być przyjemne, używki mają szkodliwy wpływ na cały Twój organizm i mogą wyrządzić wiele szkody w Twoim życiu. Jednym z poważnych skutków jest uzależnienie. Początkowo sięgasz po używki dlatego, że chcesz, z czasem może się to jednak stać koniecznością. Twój organizm zacznie się domagać danej substancji i jeśli mu jej nie dostarczysz, będziesz się bardzo źle czuć.

Oto szkodliwe skutki niektórych używek dla Twojego zdrowia i samopoczucia:

Papierosy: dym papierosowy zawiera wiele szkodliwych substancji, które mają działanie rakotwórcze. Mogą powodować choroby układu oddechowego, pokarmowego i krwionośnego. Wraz z krwią szkodliwe substancje rozprzestrzeniają się po całym Twoim organizmie. Mają także niekorzystny wpływ na działanie układu nerwowego, odporność, oraz wygląd Twoich włosów, paznokci, zębów i skóry.

Alkohol niekorzystnie wpływa na wiele narządów. Niszczy przede wszystkim wątrobę, trzustkę, inne narządy układu pokarmowego. Zakłóca wchłanianie odżywczych substancji z pożywienia. Niekorzystnie wpływa na serce i może powodować nadciśnienie. Zmniejsza odporność organizmu i sprawia, że częściej chorujemy. Jest bardzo szkodliwy dla układu nerwowego. Picie dużych ilości alkoholu może wiązać się z występowaniem zaburzeń psychicznych. Alkohol sprawia, że wolniej reagujemy na to, co dzieje się dookoła oraz obniża kondycję fizyczną i seksualną. Alkohol sprawia, że mniej się kontrolujemy i nie stawiamy wyraźnych granic. Dlatego po spożyciu alkoholu wzrasta przestępczość, prawdopodobieństwo spowodowania wypadku, czy nieodpowiedzialne kontakty seksualne.   

Narkotyki to potoczna nazwa, jaką określa się całą grupę substancji psychoaktywnych – naturalnych i syntetycznych – które wpływają na działanie organizmu. Wszystkie narkotyki wpływają na działanie układu nerwowego. Początkowo ich przyjmowanie powoduje uczucie euforii i odprężenia lub przypływ energii i pewności siebie. Z czasem jednak przyjemne uczucia zanikają, a po zażyciu narkotyku pojawiają się depresja, strach i zdenerwowanie. Skutkiem  przyjmowania narkotyków mogą być zaburzenia osobowości, depresja, psychoza oraz różne dolegliwości fizyczne, np. krwawienia, nadmierna utrata wagi, bezsenność. Przedawkowanie może prowadzić do lęków, zaburzeń pamięci, podwyższenia ciśnienia, zaburzeń oddychania, omamów, drgawek, wymiotów, zaburzeń układu krążenia, a nawet do śmierci.  Pamiętaj, że posiadanie narkotyków jest nielegalne.
 
Poza niekorzystnymi skutkami dla organizmu, wszystkie substancje psychoaktywne mają również negatywny wpływ na życie towarzyskie i kontakty społeczne:
-  mają szkodliwy wpływ na Twoje relacje z rodzicami i innymi bliskimi osobami;
- wpływają na doznawane przez Ciebie emocje – sprawiają, że zamiast poczuć się lepiej, staniesz się smutny, przygnębiony, przestraszony lub będziesz odczuwać złość;
- uzależniają  – ich zażywanie nie będzie już Twoim wyborem, lecz koniecznością;
- możesz wejść w konflikt z prawem i mieć poważne kłopoty.

Dlaczego sięgamy po papierosy, alkohol, narkotyki?
Jest wiele powodów, dla których dzieci, młodzież i dorośli sięgają po używki. Często dzieje się tak, ponieważ:
- chcą mieć przyjemne wrażenia, dobrze się bawić;
- chcą poprawić sobie nastrój;
- mają kłopoty w domu lub szkole i chcieliby zapomnieć o nich, poczuć się lepiej;
- czują się nieszczęśliwi i samotni;
- są nieśmiali i nie potrafią sobie z tym poradzić;
- jest to wyraz ich buntu, pragnienie złamania zakazu;
- nudzą się lub są ciekawi nowych doświadczeń;
- ich koledzy też tak robią, nie chcą się wyróżniać lub chcieliby komuś zaimponować;
- jest to dla nich przyjemne.

Każdy z tych powodów może Ci się wydawać warty spróbowania jakiejś substancji uzależniającej. W rzeczywistości ani alkohol, ani narkotyki czy papierosy nie rozwiążą żadnych Twoich problemów. Czasem to inni namawiają Cię do spróbowania. Pamiętaj jednak, że masz prawo powiedzieć „NIE”.  Podejmując decyzję weź pod uwagę szkodliwe działania danej substancji. To bardzo ważne, abyś miał/a dostęp do informacji na temat proponowanych Ci środków i  ich wpływu na Twój organizm i Twoje życie, żebyś mógł/mogła realnie ocenić ich szkodliwość:
- dowiedz się jak najwięcej na temat ich działania;
- pomyśl, dlaczego chcesz to zrobić i zastanów się nad innymi sposobami radzenia sobie ze stresem czy szukania przyjemności, zabawy;
- porozmawiaj z kimś Tobie bliskim, kto może udzielić Ci ważnych informacji – rodzicami, psychologiem;
- poszukaj wsparcia;
- pamiętaj, że zawsze możesz powiedzieć NIE.

Jeśli czujesz, że potrzebujesz pomocy, nie wiesz do kogo się zwrócić, coś Cię martwi, chciałbyś porozmawiać – pamiętaj, że możesz zadzwonić w tej sprawie pod numer 116 111.